کتابی ارزشمند درباره ریشه شناسی و معنی نام های روستاهای لبنان
در هنگام بررسی های درباره شیخ حر عاملی، عالم و محدث به نام عصر صفوی، به کتاب معجم أسماء المدن و القری اللبنانیة و تفسیر معانیها: دراسة لغویة از أنیس فریحه استاد فلسفه و زبان های سامی دانشگاه آمریکای بیروت، برخوردم که در 1972 چاپ اول آن منتشر شده و من نسخه ای از چاپ دوم آن را که مکتبة لبنان (بیروت 1985) منتشر کرده، در اختیار داشتم. این کتاب ریشه شناسی بسیار خوبی درباره نام های لبنانی دارد که برای ما ناشناخته است. به عنوان مثال ایشان درباره معنی کلمه مشغری (ص 173)چنین نوشته است:
اصل این کلمه مشعرة باید باشد، چرا که حرف عین در زبان های سامی شمالی گاهی به صورت عین و زمانی غین تلفظ می شود همانگونه که در زبان عبری چنین است. اصل این کلمه از ریشه شعر است که معادل عربی آن ثغر (در اینجا مقصود دهان، روزنه) است. معنی مشغره بر این اساس دفق وانبثق و تفجر است که معنی آن را می توان چشمه جوشان دانست.
همین گونه درباره معنی کلمه عیناتا (در متن های شرح حال علماء جبل عامل این نام بیشتر به صورت عیناثا آمده است ازجمله بنگرید به ریاض العلماء افندی، ج 1، ص 248) که به معنی چشمه آب است.
این کتاب برای تصحیح مجدد کتاب امل الامل و ریاض العلماء و برای هر علاقه مندی که بخواهد ریشه و معنی نام های عالمان شیعی لبنانی را بداند، سودمندخواهد بود.

ارسال شده توسط محمدکاظم رحمتی در تاريخ چهارشنبه 28 فروردين 1387 ساعت 11:26 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)

ریاض العلماء و حیاض الفضلاء اثر عالم و کتابشناس متبحر عصر صفوی، میرزا عبدالله افندی از جمله آثار ارزشمندی است که به کوشش استاد ارجمند جناب آقای سید احمد اشکوری منتشر شده است. رنجی که ایشان در خواندن و تصحیح این کتاب متحمل شده اند، بسیار ستودنی است و کافی است به همان برگی از نسخه که ایشان در آغاز جلد اول کتاب آورده اند، نگاهی مجدد بیندازیم تا میزان زحمتی که برای انتشار کتاب صرف شده است، دریابیم. با این حال اینک می توان تحقیق جدید و کاملتری از کتاب را ارایه کرد. خاصه آنکه بخش رجال اهل سنت کتاب هنوز منتشر نشده و اهمیت خاصی دارد.
در سلسله یادداشت هایی که پس از این خواهم آورد، نکاتی که در هنگام مطالعه کتاب به آن برخوردم و عموما مواردی از تصحیف اسامی است، خاطر نشان خواهم کرد. همچنین برای تصحیح کتاب به نظر می رسد انجام این نکات سودمند باشد:
افندی نسخه های خطی فراوانی را دیده و گاه وصفی از آنها آورده و فوائد مندرج در نسخه ها چون اجازه روایت و سماع و دیگر نکات را متذکر شده است. بخش اعظمی از این نسخه ها فهرست شده است و به جاست تا در چاپ جدید این موارد را متذکر شد.
ارایه فهرستی از آثار خطی عالمانی که شرح حال آنها آمده و ذکر محل نسخه ها خالی از لطف نخواهد بود.
برخی از رجال زیدیه شرح حال آنها آمده اما به دلیل ناشناخته بودن این عالمان در سنت امامیه، افندی نیز آنها را به درستی نشناخته است. به عنوان مثال در جلد سوم، ص 295 از عالم و امام زیدی المرشد بالله یحیی بن حسین بن اسماعیل شجری و مشایخ وی سخن رفته اما هویت وی شناخته نشده است.

ارسال شده توسط محمدکاظم رحمتی در تاريخ چهارشنبه 28 فروردين 1387 ساعت 10:36 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)